ایران جزو ۱۰ کشور برتر دنیا در فناوری فضایی است؟

در شبکه‌های اجتماعی گفته شده ایران دهمین کشور دنیا در زمینه فناوری‌های فضایی است! در ادامه به بررسی این ادعا و اسناد آن می پردازیم

این ادعا هیچ پایه و اساسی ندارد. هیچ رده‌بندی معتبری از کشورهای صاحب فناوری فضایی وجود ندارد، اما اگر فرض کنیم چنین رده‌بندی وجود داشته باشد، باز هم حداقل ۱۵ کشور هستند که فعالیت‌های فضایی پیچیده‌تر و پیشرفته‌تری نسبت به برنامه‌های جمهوری اسلامی دارند.

در سال‌های گذشته بارها افراد و رسانه‌های مختلف ادعاهایی درباره رتبه ایران در فناوری فضایی مطرح کرده‌اند، اغلب این ادعا منبع مشخصی ندارد، اما در تصویری که اخیرا در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده به سایت spacetech-i.com به عنوان منبع اشاره شده است. این سایت متعلق به یک شرکت سازنده پنل‌های خورشیدی و سایر فناوری‌های فضایی در آلمان است. در این سایت مطلبی با این مضمون که رده‌بندی کشورها بر اساس فناوری‌های فضایی است منتشر نشده.

در دنیا ۷۷ کشور آژانس فضایی دارند که از این بین ۶ آژانس مهم‌ترین فعالیت‌های تحقیقاتی در حوزه فضایی را پیش می‌برند که عبارتند از: #ناسا (آمریکا)، روس‌کاسموس (روسیه)، اسا (آژانس فضایی اروپا)، اداره ملی فضایی چین، جاکسا (ژاپن) و ایزرو (هند).

ایتالیا و فرانسه، مستقل از آژانس فضایی اروپا توانایی‌های پژوهش رباتیک در منظومه شمسی، پرتاب فضایی و مدیریت ماهواره را دارند. کشورهای آلمان، انگلستان، کانادا و لوکزامبورگ، هرچند فعالیت‌های استقرار ماهواره در مدار را انجام نمی‌دهند اما نقش مهمی در اقتصاد فضا و تحقیقات فضایی در خارج از مدار زمین دارند.

شش کشور ایران، برزیل، اسرائیل، کره جنوبی، کره شمالی و اوکراین، توانایی پرتاب فضایی و مدیریت ماهواره را دارند. از این بین کره جنوبی و برزیل از نظر فناوری ماهواره‌های عملیاتی، اوکراین از نظر فناوری پرتابگر و اسرائیل در زمینه فناوری‌های پیشرفته تحقیقاتی مانند فرود سطح‌نشین روی ماه، فناوری‌های پیشرفته‌تری نسبت به جمهوری اسلامی و کره‌شمالی دارند.

به‌این ترتیب به‌فرض وجود هر نوع رنکینگ در فناوری فضایی (بدون درنظر گرفتن همه کشورهای فعال در سازمان فضایی اروپا) حداقل ۱۵ کشور هستند که فعالیت‌های فضایی پیچیده‌تر و پیشرفته‌تری نسبت به برنامه‌های جمهوری اسلامی دارند. بسیاری از کشورهای اروپایی فعالیت‌های تحقیقاتی خود را ذیل آژانس فضایی اروپا انجام می‌دهند. برای همین غیر از فعالیت‌های تحقیقاتی یا نهایتا مدیریت ماهواره‌های مخابراتی و ارتباطی داخلی کشورشان، فعالیت فضایی مستقل از اتحادیه اروپا ندارند با این حال در پیشرفته‌ترین پروژه‌های این اتحادیه مشارکت دارند.

بررسی بودجه‌های دولتی آژانس‌های مهم فضایی نشان می‌دهد که «سازمان فضایی ایران» در رتبه ۳۰ از نظر بودجه قرار دارد.

به این‌ترتیب ما به جدولی که در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده و مدعی است که «ایران رتبه ۱۰ در فناوری فضایی در دنیا را دارد»، نشان «نادرست» می‌دهیم.