آیا در طرح صیانت فیلترشکن جرم شده و امکان محدودیت ترافیک گوگل اینستاگرام وجود دارد؟

به تازگی انیمیشنی در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده که مدعی است آنچه درباره طرح صیانت و عواقب آن مثل «قطع اینترنت»، «فیلترینگ پیام‌رسان‌های خارجی» و «جرم انگاری استفاده از وی‌پی‌ان ها و فیلترشکن‌ها» گفته می‌شود، همگی شایعه‌پردازی است. این ادعا «نادرست» است.

طبق مواد ۹ و ۱۰ طرح صیانت، کنترل درگاه ورودی اینترنت به نیروهای مسلح واگذار می‌شود و مدیریت گذرگاه مرزی ترافیک ورودی و خروجی به کارگروهی واگذار می‌شود که اکثریت آن را نهادهای نظامی و امنیتی کشور تشکیل می‌دهند

همین الان نیز جریان ورودی و خروجی اینترنت در ایران با استفاده روش‌های گوناگونی مانند فیلترینگ کنترل می‌شود، اما افزایش سطح مداخله نظامیان و نیروهای امنیتی شانس قطع یا اختلال گسترده اینترنت را افزایش می‌دهد. بزرگ‌ترین قطعی اینترنت در ایران در جریان اعتراضات آبان ۱۳۹۸ با دستور شورای امنیت کشور متشکل از مقام‌های نظامی و امنیتی رخ داد.

طبق مواد ۱۵، ۱۶، ۱۸ طرح صیانت، پلتفرم‌ها ملزم به پایبندی به مصوبات شورای عالی فضای مجازی و موظف به «پالایش محتوا» مطابق ضوابط کارگروه تعیین مصادیق محتوای مجرمانه‌اند و در صورت تخلف «اعمال خط مشی ترافیکی» می‌شوند: یعنی نهادهای تنظیم‌گر مجاز هستند با کاهش پهنای باند، دست‌یابی به این پلتفرم‌ها را محدود کنند.

در طرح صیانت استفاده کاربران از وی پی‌ان‌ جرم اعلام نشده اما فروش وی‌پی‌ان «غیرمجاز» جرم تعریف شده است. با توجه به فیلترینگ گسترده یکی از مهم‌ترین کاربردهای وی‌پی‌ان در ایران دسترسی به جریان آزاد اطلاعات است، اما مطابق طرح صیانت کاربران باید وی‌پی‌ان را از همان سیستمی تهیه کنند که خود دسترسی را محدود کرده است. در این شرایط نهادهای سازنده وی‌پی‌ان‌های قانونی و مجاز نیز می‌توانند از اطلاعات و داده‌های خصوصی علیه کاربران استفاده کنند.

با این اوصاف فکت‌نامه ادعاهای مطرح شده در این انیمیشن را رد می‌کند و به این گزاره که «در طرح صیانت اینترنت قطع نمی‌شود، پیام‌رسان‌ها فیلتر نمی‌شوند و استفاده از فیلترشکن‌ها هم جرم محسوب نمی‌شود» نشان «نادرست» می‌دهد.