آیا نقدینگی و پایه پولی تحت کنترل است؟

بر اساس آخرین داده‌های بانک مرکزی، عدد نقدینگی و پایه پولی در اردیبهشت سال ۱۴۰۱ بترتیب برابر ۴،۹۴۳ و ۶۴۳ همت (هزار میلیارد تومان) گزارش شده است. هر چند هر دو عدد رکوردشکنی محسوب می‌شود ولی بررسی تغییرات این دو عدد در فواصل ۱۲ ماهه، نشان از کاهش رشد دارد. بدین معنی که از شتاب رشد این دو عدد کاسته شده است.

بانک مرکزی آخرین عدد نقدینگی کل کشور را برای اردیبهشت ماه ۴،۹۴۳ همت (هزار میلیارد تومان) اعلام کرده است.
این عدد با نرخ دلار نیما، حدود ۲۰۰ میلیارد دلار ارزش دارد که بالاتر از میانگین چندساله است. بنابراین با فرض برگشت به میانگین، یا باید نقدینگی کاهش یابد (که بعید است) و یا باید نرخ دلار نیما بالاتر برود(که محتمل تر است)

برای اولین بار در طی سال‌های اخیر، نرخ رشد ماهانه نقدینگی در فروردین {هرچند بسیار اندک ولی} منفی شد که باعث خوشی و افتخار دولتمردان نیز واقع شد. این خوشی زیاد طول نکشید و با انتشار اعداد اردیبهشت ۱۴۰۱ ، شاهد رشد ۲/۵٪ در نقدینگی و ۵٪ در پایه پولی بوده‌ایم.
به‌ نظر می‌رسد دو عامل به رشد سنگین پایه پولی، دامن زده است:
1 کاهش برگشت وجه نقد حاصل از فروش نفت
2 عدم انتشار گسترده اوراق بدهی بدلیل رکود بازار سرمایه در دوماه نخست سال.

در مورد نقدینگی اردیبهشت ماه هم به‌نظر می‌رسد متورم شدن ترازنامه بانک‌ها و تکانه‌های حاصل از اجرای فاز جدید هدفمندی یارانه‌ها عامل اثرگذار بوده است. البته بنظر می‌رسد، هدفمندی یارانه‌ها روی پایه پولی تاثیر مثبت داشته باشد (شتاب رشد را بگیرد) زیرا دولت از محل اجرای هدفمندی بین ۱۵۰-۲۰۰ همت در هزینه ها صرفه جویی می‌کند که می‌تواند کسری بودجه سنگینی که برای امسال مورد انتظار است را کاهش دهد.