با توجه به آنچه نسبت به ماهیت جنیان در آیات قرآنی و برخی از روایات و آراء فیلسوفان مختلف آمده است، این موجودات قابلیت تغییر شکل و ظاهر دارند. همچنان که در روایاتی می خوانیم که شیطان به اشکال مختلف بر انسان ها ظاهر می شود.

منتهی در برخی از روایات، تصویری از ظاهر جنیان مومن و کافر آورده شده است. مثلا در روایات متعددی داریم که برخی از اصحاب حضرات معصومین (ع) گرهی از جنیان را دیده اند که برای پرسش سوالات دینیشان خدمت ائمه (ع) رسیده اند. یا در مورادی جنیان مومن برای انجام کاری از طرف اعل بیت (ع) ماموریت داشته اند. از جمله این روایات می توان به موارد زیر اشاره نمود:

1.  سعد اسكاف گويد: مى‏رفتم خدمت امام باقر (ع) و مى‏خواستم اجازه ورود بگيرم و خدمت او برسم، به ناگاه ديدم شتران با جهازى بر در خانه صف كشيده و ناگهان آوازها بر خاست و سپس مردمى عمامه بر سر مانند زُطها (سودانى‏ها و هندى‏ها) از در خانه بيرون شدند، من خدمت امام رسيدم و گفتم: قربانت، امروز دير به من اجازه ورود داديد و مردمى ديدم عمامه بر سر از خانه بر من بيرون شدند، من آنها را نشناختم. فرمود: اى سعد، مى‏دانى اينها چه کسانی هستند؟ گفتم: نه، فرمود: اينها برادران جنّ شما هستند که نزد ما مى‏آيند و از حلال و حرام و معالم دين خود پرسش مى‏كنند. (اصول كافي، ج‏2، ص: 313)

 

2. سدير صيرفى گويد: امام باقر (ع) نيازمنديهائى را در مدينه به من سفارش داد و من از مدينه (به سوى مكه) روانه شدم و در تنگه روحاء (محلی میان مكه و مدينه) بر شتر خود سوار بودم كه فردی را دیدم که لباسش را دورتادور خود پیچانده بود، به سمت او رفتم و به گمانم رسيد كه تشنه است ظرفی را به او دادم، گفت: نيازى بدان ندارم و او نامه‏اى به من داد كه مُهر او هنوز تر بود، چون نگاه كردم، مُهر امام باقر (ع) بود، گفتم: چه وقتى اين نامه را از آقايت گرفتى؟ گفت: هم اكنون. در نامه مطالبى به من دستور داده بود. ناگهان رو برگردانيدم و احدى را نزد خود نديدم. سپس امام باقر (ع) آمد و خدمتش رسيدم و گفتم: قربانت گردم، مردى نامه شما را كه هنوز مُهرش تر بود براى من آورد، فرمود: اى سدير، ما خدمت‏كارانى از جن داريم كه هر وقت شتاب داشته باشيم آنها را مى‏فرستيم. (اصول كافي، ج‏2، ص: 315)

در روایات دیگری نیز از ظاهر جنیان کافر و شیاطین سخن به میان آمده است. در یکی از این روایات، به یکی از جنگ های امیرالمومنین (ع) با آنان اشاره شده است. در این روایت مفصل، افراد حاضر در صحنه، جنیان را به شكل مردمان هند و سودان ديدند كه بنظر مي­رسيد شعله‏هائى از آتش در دست­هاى خود دارند.

 

نکته ای که در اینجا بد نیست به آن اشاره ای داشته باشیم، عزم استکبار جهانی در ترویج مسائل متافیزیکی در سال های اخیر است. ترویج این مساله علاوه بر بدل سازی برای مفاهیم ناب غیبی که از طریق وحی به بشر رسیده، می تواند به نظام سلطه در مقابله با بحران معنویت و تثبیت موقعیت خود نیز کمک شایانی نماید.

این مساله به روشنی در فیلم های هالیوودی قابل مشاهده است. به اذعان کارشناسان این حوزه، سینمای هالیوود در سال های اخیر به صورت واضحی به سمت موضوعات ماورایی کشیده شده است. فیلم هایی با موضوعات جادوگری و موجودات عجیب و غریب که شمارش آن ها از خارج از حدّ است. در همین راستا می توان به جریان سازی عظیمی که در حوزه ادبیات، خصوصا ادبیات کودک و نوجوان[1]، در حال انتشار است، نیز اشاره نمود.

منتهی مساله قابل تامل در این میان، همخوانی عجیب کاراکترها و آموزه های این نوع از فیلم ها و داستان ها، با ماهیت شیاطین جنّی در آموزه های اسلامی است. به عنوان مثال تصویرسازی که از موجودات ماورایی در بسیاری از فیلم ها همچون سری فیلم های نبرد خدایان[2] و هابیت[3] و یا انیمیشن هایی همچون ظهور نگهبانان[4] می­شود، در برخی موارد تطابق فراوانی با اشکال ظاهری جنیان دارد. بررسی این مساله نیازمند مجالی مفصل تر بوده و به همین اشاره اکتفا می نمائیم.