• فناوری
  • سرگرمی


❶انقلاب صنعتي اروپا Industrial Revolution چگونه تشکیل شد 


خاصیت شیمیایی و فیزیکی گیاهی گل گاوزبان + جدول غذایی
آناتومی دستگاه های بدن + عکس تمام رنگی و شفاف
آموزش ایجاد یا تغییر یک رمز عبور در ویندوز XP WIN7 و WIN 10 راهنمای کامل تغییر رمز عبور
سنت‌گرایی / مغالطات مبنی بر پیشفرض نادرست
تندروها، تجاوز به اوکراین و مغلطه تبعیض نژادی
بهترین قاضی بازنشسته دیوان عدالت اداری را از کجا پیدا کنیم؟
مغالطه تجددگرایی / مغالطه ناشی از یک پیش فرض نادرست
افشای علت مرگ مسعود رجوی ایدز علت مرگ مسعود رجوی
خواص های پلاستیک و کاربرد آن در صنعت | علوم نهم
دنلود سؤالات درس پیام های آسمانی پایه نهم
«رفع‌ِ تبعیض» خواسته اصلی اعتصاب کنندگانِ صنایع نفت است.
هک کردن وب سایت دانشگاه به دلیل گرفتن نمره 9
بهترین خدمتی که دولت می‌تواند به مالک و مستأجر نماید، این است که در کار آن‌ها دخالت نکند
آیا تا ۲۵ سال آینده نرخ رشد جمعیت ایران منفی می‌شود؟
شورتکات چیست و نحو سفارشی سازی آن چگونه است و چه ویژگی هایی دارد
معرفی خواص ویتامین ها و مضرات هندوانه حتما مطالعه کنید
رشد واقعی صادرات غیرنفتی ایران در سال ۱۴۰۰ چقدر است؟‌
معرفی 6 روش کسب درآمد از وبسایت در ایران
مصوبه قیمت‌گذاری خودرو کجاست که ما ندیدیم / پراید ۱۹۵میلیونی با لغو گرانی!
آشنایی با خواص دارویی درمانی و مضرات سیب زمینی
ایران با هرکه،وبرسرهرچه اختلاف پیداکند،همیشه حق با ایران است
دستور رهبری برای بازنگریِ پرونده احمد عراقچی، معاون سابق ارزی بانک مرکزی
انواع کاربرد های فیزیک (سوال کتاب فیزیک دهم)
دانلود فیلم تبدیل شوندگان4: عصر انقراض Age of Extinction
آشنایی با ویندوز و کامپیوتر
لیست مقام ها و کرسی ها و پست های غلامعلی حداد عادل + سمت ها!
مدیریت ایرانی و جوان گرایی از شعار تا عمل
انواع سنگ ها را و ویژگی های فیزیکی و شیمیایی سنک ها
آیا انتقاد از ولایت فقیه جرم است؟
نحو نظیم یک روتر بی سیم و مودم
نحو جست و جو در ویندوز و پوشه ها
تاثیر هاست در بهینه سازی سایت در سئو
میانگین رشد اقتصادی کشور در سال‌های ۱۳۹۲ تا ۱۳۹۹ چقدر است؟
آیا موبایل‌ها با استفاده از برچسب باتری استراق‌سمع می‌شوند؟
جلوگیری از خالی شدن سریع باتری گوشی‌های هوشمند با چند ترفند ساده
تورم تولید کننده چیست/روند نزولی و صعودی آن به چه معناست
وب سایت داینامیک یا وب سایت پویا چیست ؟
احکام فقهی سرقفلی مغازه و مستأجر مغازه
رد معجزه های قرآن (مقاله کامل) بررسی کامل معجزه قرآن نقد قرآن و اسلام
احکام قرض مطابق
انقلاب صنعتي
Industrial Revolution


انقلاب صنعتي اصطلاحي است كه به تغييرات اقتصادي و تكنولوژي خاص مربوط مي‌شود و به­طور ويژه در انگلستان در نيمه­ي­ دوم قرن هيجدهم و اوائل قرن19 روي داد. برخي‌ها از واژه­ي انقلاب صنعتي دوم ياد مي‌كنند كه آن­هم مربوط به موقعيت‌ها و پيشرفت­هاي انقلاب­گونه در عرصه‌هاي مختلف:«علمي، تكنولوژي، رشد سازمان فعاليت­هاي اقتصادي و صنعتي مثل كمپاني‌ها و...، انتقال رهبري صنعتي از انگلستان به آمريكا، غلبه­ي طبقه­ي متوسط در تمدن غربي[كه همان ايده­آل‌هاي بورژوا و آزادانديشي و ملي­گرايي بود] سرمايه­داري مالي، ظهور اقتصاد بين­الملل، جريان وسيع اطلاعات، تعليم و تربيت علمي [ريشه در تجربه] و...»[1]مي‌باشد و دوره­ي تاريخي آن مربوط به سال­هاي1848 و 1870م مي‌باشد.
انقلاب صنعتي را نبايد در دوره­ي خاصي از زمان بررسي كرد اگرچه همان­طور كه آمد آغاز آنرا شايد بتوان در انگلستان قرن18 و ريشه‌هاي ماقبل آن جستجو كرد، اما مهم ويژگي‌هاي انقلاب صنعتي است كه:«خواه در انگلستان پس از سال1760 روي داده باشد يا در ايالات متحده آمريكا و آلمان پس از سال1870، يا در كانادا، ژاپن و روسيه در عصر كنوني»[2] شاخصه‌هاي همانندي دارد.
انقلاب صنعتي با شاخصه‌هاي اجتماعي و اقتصادي و مباني فكريش از جمله فردگرايي و آزادي عمل به­سرعت بر تمام جهان غلبه يافت و گذشت سال­ها بر گستره­ي جغرافيايي آن افزود:«در پايان قرن18، انقلاب صنعتي در انگستان به خوبي در حال پيشرفت بود و طي صدسال بعدي بقيه­ي اروپا، ايالات متحده و ژاپن را نيز فراگرفت، ساير بخش‌هاي جهان نيز در قرن20 در اين مسير قرار گرفتند.»[3] اغلب دانشمندان اين نظام صنعتي سراسري، از جمله اسپنسر[1855م] معتقدند كه«فرد فراتر از جامعه و علم فراتر از مذهب است.»[4]
 
زمينه‌هاي شكل­گيري انقلاب صنعتي
يكي از ويژگي‌هاي انقلاب صنعتي پيشرفت­هاي تكنولوژيك در صنايع مختلف بود، بطوريكه تا قبل از انقلاب، روستاها و بعد از آن كارخانه‌ها مركز توليد و توزيع صنايع شدند، پنبه از جمله­ي اولين صنايع بود كه در اين انقلاب به­كار آمد، در منچستر انگلستان صنعت پنبه برتري جهاني داشت و اين رقابت برتر با اتكا بر انحصار بازارهاي مستعمرات و مناطق توسعه نيافته آغاز شده بود، اما بعد از جنگ­جهاني اول كه هند و چين و ژاپن دست به كالاهاي پنبه‌اي زدند و دخالت سياسي بريتانيا نتوانست راه را بر آنها ببندد وضعيت اين صنعت در انگلستان افول پيدا كرد و از دلايل آن نابرابري كارايي نخ­ريسي و بافندگي بود كه باعث شد صنعت پنبه مكانيزه شود و در نتيجه سه اختراع بود كه انقلاب­گونه اين مشكل عمده­ي آن زمان را حل كرد و برابري كارايي نخ­ريسي و بافندگي را براي آنها به ارمغان آورد:
1-ماشين نخ­ريسي تمام قاب جني،[5] در دهه­ي1760
2-چارچوب آبي[6] در سال1768
3-ماشين نخ­ريسي غير مداوم[7] در دهه­ي1780
دو اختراع اخير بود كه توليد كارخانه‌اي را ضروري مي­داشت و«صنعت بافندگي با ازدياد اين دستگاه­ها به پيش رفت، اين صنعت بنابر معيارهاي قرن18، صنعتي انقلابي بود.»[8]
اغلب تغييراتي كه بر روي هم انقلاب صنعتي را بوجود آورد چنين بود، تغييرات رو به رشدي در سفيدگري، رنگرزي منسوجات با فراورده‌هاي علم شيمي و بعدها هزاران كالاي صنعتي ديگر حاصل آغاز، استمرار و گستره­ي انقلاب صنعتي مي‌باشد.
انگلستان در آن عصر به­علت برجستگي‌هاي خاصي كه در برخي عرصه‌هاي توليد كسب كرده بود، در جهان به­عنوان آغازگر انقلاب صنعتي جايگاه يافت، اگر همه­ی كشورهايي مثل ايالات­متحده، فرانسه، آلمان و بلژيك تا اندازه‌اي پيشرفت داشتند ولي آمادگي بريتانيا براي انقلاب صنعتي از سايرين بيشتر بود: «بريتانيا سرمايه‌اي فراوان انباشت كرده بود و وسعت آن به­حدي بود كه سرمايه­گذاري در تجهيزات لازم براي تحول اقتصادي میسر باشد.... مسائل اساسي كه امروز كشورهاي توسعه نيافته كه در كار صنعتي­شدن هستند با آن روبرويند، براي بريتانياي قرن18، چندان دشوار نبود، حمل و نقل و ارتباطات ارزان بود، مشكلات تكنولوژي اوايل انقلاب صنعتي به آساني حل مي‌شد. براي حل اين مشكلات به افرادي با توانايي‌هاي علمي تخصصي، نيازي نبود.»[9]
 
عوامل و عناصر انقلاب صنعتي
چه عواملي در پيدايش انقلاب صنعتي نقش مهم و فعال داشت يا بطور واضح‌تر در چه فاكتورهايي مي‌توان مهم­ترين تفاوت‌هاي عصر انقلاب صنعتي و ماقبل آنرا از هم تمايز داد، در يك بررسي كلي برخي از عوامل محركه­ی فعال اين پديده، عبارتند از:
1- پيدا شدن فرصت­هاي سودجويي و تحريك غريزه­ی طبيعي انسان­ها براي برتري­خواهي و نفع­طلبي و بهتر زندگي­كردن و تضعيف تدريجي عقايد تارك­دنيايي مسيحي قرون وسطائي؛
2- ظهور افراد سوداگر و مال­جو و تدريجا ظهور افرادكارآفرين و توليدكننده و اقدام براي بهره­برداي از فرصت­ها؛
3-   تجمع ثروت و پيدايش سرمايه­ی مازاد بر نيازهاي مصرفي طبقه­ی سوداگر و كارآفرين؛
4- سرمايه­گذاري در وسايل كار و ابزار توليد و سرمايه‌گذاري بيشتر براي بهبود ابزار توليد يا ايجاد تكنولوژي تازه با هدف سود بيشتر؛
5- بروز اكتشافات جغرافيايي، ظهور مراكز تجاري تازه، ايجاد راه‌هاي ارتباطي تازه، جابجايي قدرت­هاي اقتصادي صنعتي، پديده‌ها و حوادث سياسي كه جملگي امكانات كسب درآمد و ثروت تازه را نويد مي‌داد؛
6- پيدايش و تجمع كارگر– صنعت­گر در مراكز ابتدايي شهري خارج از تسلط زمينداران و اشراف فئودال(رواج شهرنشيني و پي­آمدهاي آن)؛
7- آغاز جدال تقريبا مشترك طبقه­ی جديد(كارآفرين- كارگر- طبقه­ی متوسط) با ساختار سنتي قدرت و تسلط، يعني حكومت اشرافي و فئودالي و كليسا و تأسيسات مربوط تا رسيدن به حكومت­هاي ملي سراسري، استقرار مردم­سالاري و دولت مردم­سالار؛
8- تحول و تكامل ابزار و تأسيسات(تأسيس دانشگاه­ها، پيدايش اختراعات و اكتشافات و پيشرفت­هاي علمي، چاپ و انتشار كتاب، روزنامه‌هاي سراسري، انجمن‌هاي علمي، آموزش عمومي و باسوادي،احزاب سياسي، تشكل­هاي حرفه‌اي كه جملگي تحول اجتماعی و فرهنگي را ايجاد كرده است.
9- تحول و تكامل ابزارها و تأسيسات اقتصادي – صنعتي(پول، بانك، بورسيه، بيمه، شركت­هاي سهامي)، تشكلي(كارگري، كارفرمايي، رواج سنديكاليزم) ابزار تجارت بين­المللي، تحرك و انتقال عوامل توليد در مقياس جهاني.
10-پيدايش جامعه صنعتي و فراصنعتي، عوض شدن همه­ی مفاهيم و روابط(از انقلاب صنعتي تا عصر ديجيتال) و...عوض شدن مفهوم كار، زمان و فضا.[10]
اين موارد برخي از عوامل موثر در ايجاد، استمرار و گسترش انقلاب صنعتي مي‌باشد كه تا عصر كنوني نيز از جمله عوامل پايداري و غلبه­ی نظام صنعتي در جهان مي‌باشد.
نظام حاصل از انقلاب صنعتي را مي‌توان براحتي در بخش­هاي مختلف جهان مدرنيته جستجو كرد؛ هرگاه سه عنصر اصلي اين نظام را در آن منطقه بيابيم، آن سه عنصر عبارتند از:
1- تقسيم جمعيت صنعتي به كارفرمايان سرمايه‌دار و كارگراني كه هيچ نداشتند مگر نيروي كار خود و آنرا در برابر مزد مي‌فروختند.
2- توليد در«كارخانه» كه تركيبي است از دستگاه­هاي تخصصي و نيروي كار تخصصي انسان و يا آن­چنان كه نظريه­پردازان اوليه آن "دكتر آندرو اور"، توصيف مي‌كند«مجموعه‌اي عظيم و خودكار، متشكل از اندام‌هاي گوناگون مكانيكي و فكري كه در هماهنگي يكنواخت و پيوسته‌اي حركت مي‌كنند... و همه آنها تابع نيروي محركي هستند كه خودبخود تنظيم مي‌شود.»[11]
3- تسلط كردار سرمايه­داران و انباشت سود بر تمامي اقتصاد و در حقيقت بر تمامي جامعه.[12]
نكته‌اي كه در عصر فراصنعتي و استمرار انقلاب صنعتي لازم به­طرح است صنايع اطلاعاتي و اثرات شگرف آن بر استمرار و نحوه­ی پيشرفت صنعتي است: «ظهور تكنولوژي اطلاعات به مثابه زيرساخت جديد يا شاهراه الكترونيكي[مطرح است.] تشبيه تكنولوژي الكترونيكي به يك شاهراه به­دليل دو كار ويژه­ی مشابهي است كه هر دو انجام مي‌دهند: مرتبط ساختن مكان­هاي دور از هم و شتاب بخشيدن به فرايندهاي توليدي، نقش اينترنت و تكنولوژي اطلاعات در انقلاب صنعتي امروز نه به­عنوان فراورده­ی صنعتي پيشرفته بلكه خود نموداري از انقلاب صنعتي عصر كنوني و در فرايند آن نقش ايفا مي‌كند.»[13]
اگر كمي فراتر رويم انقلاب صنعتي امروز با صنايع اطلاعاتي پيشرفته تعريف شده و نقش اين انقلاب با نقش و كاركرد جهان اينترنت و اطلاعات در ارتباط است، ارتباطي ناگسستني كه در چرخه‌هاي توليد دخيل است:«تلقي تكنولوژي اطلاعات به­عنوان يك فراورده و يك فرايند، نه تنها جايگاه جديدي را در چرخه توليد براي آن ايجاب مي‌كند، بلكه يكپارچگي كاركردي ميان مراحل تسسل توليد را نيز تسهيل مي‌كند.»[14]
 
 بازتاب انقلاب صنعتي
در بازتاب عملكرد انقلاب صنعتي، سه طيف يا ديدگاه وجود دارد: برخي از طرفداران نظام حاصل از انقلاب صنعتي ميان جنبه‌هاي اجتماعي و جنبه‌هاي فني اين نظام تفاوتي قايل نيستند و اين نظام را به­جهت پيشرفت و توسعه روزافزون صنعت و تكنولوژي مي‌ستايند.اما برخي آسيب­ديدگان اين نظام يا افراد متوجه به اين طيف گسترده در نظام صنعتي هر دو جنبه­ی اجتماعي و فني انقلاب صنعتي را منفي و بحران­زا معرفي مي‌كنند.
گروه ديگر صنعت­گري را از سرمايه‌داري جدا مي‌كنند، از نظر اينها انقلاب صنعتي و پيشرفت فني را به­عنوان عاملي كه مي‌توانست دانش و فراواني براي همگان ارمغان آورد، پذيرفته اما مشكل سرمايه‌داري آنرا به­عنوان عامل پيدايش بهره‌كشي و بينوايي رد مي‌كنند.
بايد توجه داشت كه امروز در عصر حاضر، صنعت، رفاه و وحشت را در نظام صنعتي و در كل جهان به ارمغان مي‌آورد، انقلاب علوم و تكنولوژي در اين عصر، نه تنها منجر به اكتشافات شگفتي به­سود انسان شده است، بلكه سلاح­هاي بسيار وحشتناكي نيز به­بار آورده است، كه نه تنها مي‌تواند بشريت را از ميان بردارد، بلكه قادر است، كه هرگونه مظهر حيات و نمونه‌هاي هستي را در كره­ی زمين از ميان ببرد.
 
ايران در فراز و نشيب‌هاي انقلاب صنعتي
انقلاب صنعتي در عصر حاضر در بسياري از صنايع اقتصادي، كشاورزي، نظامي و...بروز پيدا كرده است و گستره­ی آن جهاني شده است. جمهوري اسلامي ايران علاوه بر اينكه مصرف­كننده­ی غالب اين صنايع است خود در توليد صنايع كارآمد و تكنولوژي پيشرفته نقش داشته است.
رشد و پيشرفت صنعت هسته‌اي در كشور ايران باعث شده است كه رقيب‌ جدي براي معدود كشورهايي كه به فناوري هسته‌اي دست يافته‌اند باشد. نانو تكنولوژي و پيشرفت انقلاب­گونه­ی ايران در اين صنعت يك مثال خوبی در اين­باره است:«توسعه مستمر در الكترونيك و الكتروپتيك براي تكنولوژي اطلاعات، ساخت و توليد مواد با كارآيي بالا و هزينه­ی نگهداري پايين‌تر، كاربردهاي دفاعي، فضايي و زيست محيطي و پيشرفت‌هاي شتابان بيوتكنولوژي در پزشكي، مراقبت‌هاي بهداشتي و كشاورزي از ويژگي‌هاي شگفت‌­انگيز موجود در نانو تكنولوژي بوده و بازگشت اقتصادي و اجتماعي از ديگر تحولات اين پديده است. چنين پيشرفت­هاي مشخص و كارآيي مواد و تغيير در الگوي شناخت جرقه­ی يك انقلاب صنعتي خواهد بود.»[15]
در مسائل روبنايي يعني برخورد با فناوري و پديده‌هاي حاصل از انقلاب صنعتي ادامه­دار در جهان، ايران بعنوان مصرف­كننده و در مواردي توليدكننده و نقش­آفرين در آن مي‌باشد. اما تحولات عقيدتي- فكري، اجتماعي و فرهنگي- انساني حاصل از اين انقلاب -كه ­به­نظر مي‌رسد هم­راه با صنايع ممكن است بدست مصرف­كننده برسد و ما از آن غافل شويم- مي‌دانيم كه بر زيربناي اصول نظام سرمايه‌داري يعني نظام اقتصادي دوران انقلاب صنعتي استوار شده است، اصولي چون:
 1- ليبراليسم اقتصادي، كه مبتني بر دو اصل آزادي فرد و اصالت  فرد است، در اين­جا اصالت فرد بر اين انديشه استوار است كه هسته و محور اصلي اجتماع فرد است، چگونه مي‌توان منافع يك وجود اعتباري و خيالي(اجتماع) را بر منافع يك موجود حقيقي(فرد) برتري داد، در نتيجه آزادي فردي نيز عنصري است كه عالي­ترين هدف مي‌باشد و خود نياز به هدف ديگري ندارد.
2-رقابت كامل: يكي از نتايج آزادي‌هاي فردي تأمين مصالح از طريق رقابت است و با توجه به فرض همسويی منافع فردي و جمعي، رقابت حاصل از آزادي فردي مي‌تواند منافع و مصالح عمومي را نيز سامان دهد.
3- تعادل اقتصادي: مكانيسم خودمختار بازار تنظيم­كننده­ی عرضه و تقاضا در اينجا در سطح تعادل است.[16] اگر چه با گذشت دوران­هاي مختلف انقلاب صنعتي تئوري‌هاي ديگري هم بر نظام صنعتي شد و ديدگاه‌هاي ماركسيسم–سوسياليسم در مقابل ديدگاه‌هاي ليبرال قرار گرفت لكن وجه مشترك اينها تاكيد بر اصالت تجربه و ماده‌گرايي است؛ مبنايي كه با مبناي نظام در حال توسعه جمهوري اسلامي تفاوت اساسي دارد و اين تفاوت، پيامدها و نتايج  خود را بهمراه دارد.
لذا همانطور كه در طرح ديدگاه­ها اشاره شد: در جمهوري اسلامي نيز بر اساس ديدگاه اول: مي‌توان ميان جنبه‌هاي فني و جنبه‌هاي اجتماعي و فرهنگي انقلاب صنعتي و نظام حاكي از آن تفاوت قايل شد و با دقت و هوشمندي فرهنگي–اجتماعي، از مزايا و پيشرفت­هاي علمي- تكنولوژيك جهان فراصنعتي بهره‌مند شد و البته مهم­تر آن­كه در آن سهيم و دخيل باشيم.


[1]. رشيدي، علي؛ نظام سرمايه‌داري و انقلاب صنعتي در اروپا، تهران نشر روزنه، 1385، صص 171 – 156.
[2]. ت. س، اشتن؛ انقلاب صنعتي، ت: احمد تدين، تهران: نشر علمي و فرهنگي، 1375، ص 147.
[3]. جيمز آ، كوريك؛ انقلاب صنعتي، ت: مهدي حقيقت خواه، تهران، نشر ققنوس، 1381، ص 9.
[4]. رشيدي، علي؛ پيشين، ص 181.
[5]. spinniny
[6]. water fram
[7]. mule
[8]. هابسبام، اريك؛ صنعت و امپراطوري، ت: عبدالله كوثري، تهران: نشر ماهي، 1387، ص 66.
[9]. همان، ص 153.
[10]. رك: رشيدي، علي؛ پيشين، صص 4 و3.
[11]. هابسبام، اريك؛ پيشين، ص 74.
[12]. همان.
[13]. امير احمدي، هوشنگ؛ ابزارهاي توسعه صنعتي تداوم و گسست، تهران: موسسه نشر و پژوهش شيراز، 1377، ص 173.
[14]. همان، ص 179.
[15]. محمدخان، مرتضي؛ نانوتكنولوژي، نشريه كارشناس، تابستان 1380.
[16]. هادوي نيا، علي اصغر؛ دئيسم و اصول سرمايه‌داري، كتاب نقد، شماره 11.


  • فناوری
  • سرگرمی

لطفا نظر خود را درباره مطلبی که خوانده‌اید، بنویسید...
نام شریف شما :
آدرس ایمیل:
مطلب :
کپی از مطالب این سایت تنها با ذکر فاتحه رایگان است
مجله تفریحی، سرگرمی و اطلاع رسانی   Natilos.ir © 2022 - 2015
V 7.3