هرگاه دنبال آرامشی فراگیرم و محتاج محیطی امن و سازنده، در طبیعت خداوند گام می گذارم و دل به نغمه های خوش آهنگ آن می سپارم تا پایانی باشد بر ناخوشایندی و خستگی های زندگی روزمره و امیدی برای آغازی دوباره، پرتلاش، هیجان انگیز و سرشار از انرژی.

در طبیعت، به هر سو نگاه می کنم و به هرچه می نگرم، زندگی و زیبایی هایش جلوه گر است؛ بوته های سرسبز آن طراوت و شادابی را فریاد می زنند و گل های رنگارنگش عشق و زیبایی را.

کوه هايش استواري را به تصوير مي کشند و رودها و چشمه هايش پويايي و حرکت را … با خود مي انديشم آيا من هم مي توانم؟

آيا مي توانم در اجتماع چون برگ هاي بهاري پرطراوت، چون گل زيبا، چون کوه استوار و مانند رود پويا باشم؟

آیا می توانم با حضورم آرامش و امنیت را برای دیگران به ارمغان آورم؟ و سرانجام با خود می اندیشم چگونه حضوری در اجتماع می تواند این ثمرات را به دنبال آورد؟

آراستگي، سيره پيشوايان دين

آراستگي به معناي مرتب و منظم کردن خود و بهتر کردن وضع ظاهری یا باطنی است. هر انساني به طور طبيعي به آراستگي علاقه دارد و مي کوشد با وضعي مرتب در جامعه، حضور يابد. ديگران نيز کار او را تحسين مي کنند و هم نشيني با او را دوست دارند و از بودن با او لذت مي برند.

از اين رو، پيشوايان ما هم در آراستگي باطني خود تلاش مي کردند و آراسته به زيبايي هاي اخلاقي همچون ادب، سخاوت، حسن خلق و … بودند و هم به آراستگي ظاهري خود توجه داشتند و مؤمنان را نيز به رعايت آن دعوت مي کردند و آراستگي را از اخلاق مؤمنان مي دانستند.

به طور مثال، هنگامي که کسي در خانه. پيامبر را مي زد و قصد ملاقات با ايشان را داشت، آن حضرت ابتدا به آينه نگاه مي کرد و موهاي خود را شانه مي زد و لباس خود را مرت بتر مي کرد؛ و مي فرمود:

خداي تعالي دوست دارد وقتي بنده اش به سوي دوستان خود مي رود، آماده و آراسته باشد.

پيامبر همواره خود را معطر مي کرد و سپس در جمع حاضر مي شد يا به نماز مي ايستاد.
روزي يکي از مدعيان زهد و پرهيز از دنيا، امام صادق را ديد که لباس زيبايي پوشيده است. وي به امام گفت: جدّ شما اي نگونه لباس ها را نمي پوشيد.
امام فرمود:

در آن زمان مردم در سختي بودند، اما امروز ما در شرايط بهتري هستيم و عموم مردم توانايي پوشيدن چنين لباسي را دارند.

همچنين ايشان مي فرمود:

خداوند آراستگي و زيبايي را دوست دارد و از نپرداختن به خود، و خود را ژوليده نشان دادن، بدش مي آيد.

و نيز مي فرمود:

دو رکعت نماز که با بوي خوش گزارده شود، بهتر از هفتاد رکعت نماز بدون بوي خوش است.

در کنار این توصیه ها و سفارش هایی که به عموم مردان و زنان مسلمان می شد، پیشوایان دین به هریک از گروه مردان و زنان نیز سفارش های جداگانه ای می کردند؛ به عنوان نمونه پیامبر به مردان می فرمود:

سبيل و موهاي بيني خود را کوتاه کنيد و به خودتان برسيد؛ زيرا اين کار بر زيبايي شما مي افزايد.

پیامبر با وجود آنکه مردان را به کوتاه کردن ناخن سفارش می کرد اما به زنان توصیه می کرد ناخن های خود را مقداری بلند بگذارند چون برای آنان زیباتر است

این شیوهٔ رسول خدا و پیشوایان دیگر ما سبب شد که مسلمانان در اندک مدتی به آراسته ترین و پاکیزه ترین ملت ها تبدیل شوند و الگو و سرمشق مل تهای دیگر قرار گیرند. آراستگی، اختصاص به زمان حضور در اجتماعات و معاشرت ها ندارد؛ بلکه شامل زمان حضور در خانواده، و از آن مهمتر، زمان عبادت نیز می شود. استفاده از عطر، شانه زدن موها، پوشیدن لباس روشن و تمیز و پاک بودن تمامی بدن، از توصیه های مهم آنان هنگام عبادت است. تکرار دائمی نماز در شبانه روز، این آراستگی و پاکی را در طول روز حفظ می کند و زندگی را پاک و باصفا می سازد.

مقبوليت

یکی از نیازهای انسان، نیاز به مقبولیت در جمع خانواده، همسالان و جامعه است. ما دوست داریم دیگران ما را فرد مفید و شایسته ای بدانند و تحسین کنند. این نیاز، در دورهٔ جوانی و نوجوانی نمود بیشتری دارد و سبب می شود که نوجوان و جوان بیشتر به خود بپردازد و توانایی ها و استعدادهای خود را کشف و شکوفا کند و در معرض دید دیگران قرار دهد. جوانی که می کوشد با نشان دادن استعداد خود در یک رشتهٔ ورزشی یا خلق اثر هنری یا کار مؤثر در کارگاه صنعتی، تحسین دیگران را برانگیزد، از این قبیل است. به غیر از این افراد، هرکس در جامعه تلاش می کند در هر جایگاهی که قراردارد، برای خود مقبولیت کسب کند.

البته اندک افرادي نيز وجود دارند که به اين نياز طبيعي، پاس خهاي درستي نم يدهند و با پوشيدن لباس هاي نامناسب يا به کار بردن کلام زشت و ناپسند يا با گذاشتن سيگاري بر لب، مي خواهند وجود خود را براي ديگران اثبات کنند. اين قبيل اعمال نشانه. ضعف روحي و ناتواني در اثبات خود از راه درست و سازنده است.

عفاف

عفاف حالتي در انسان است که به وسيله. آن خود را در برابر تندروي ها و کندروي ها کنترل مي کند تا بتواند در مسير اعتدال و ميانه روي پيش رود و از آن خارج نشود؛ يعني در برآورده کردن هريک از علايق و نيازهاي دروني به گونه اي عمل نمي کند که يا به طور کامل غرق در آن شود و از ديگر نيازها غافل شود يا به طور کل آن را کنار گذارد و به کوتاهي و تفريط دچار شود؛ بلکه در حدمطلوب و صحيح به برآورده کردن همه نيازها توجه دارد.

عفاف، آراستگي و مقبوليت

يکي از جلوه هاي عفاف، مربوط به آراستگي و مقبوليت است. برخي انسان ها در آراستگي و ابراز وجود و مقبوليت، دچار تندروي مي شوند؛ به گونه اي که در آراسته کردن خود، زياده روي مي کنند و به خودنمايي مي رسند. قرآن کريم اين حالت را تبرج می نامد و آن را کاری جاهلانه می شمرد. همان ديني که ما را به آراستگي توصيه مي کند، از خودنمايي و افراط در آراستگي پرهيز مي دهد، زيرا زياده روي در آراستگي و توجه بيش از حد به آن باعث غفلت انسان از هدف اصلي زندگي و مشغول شدن به کارهايي مي شود که عاقبتي جز دور شدن از خدا ندارد.

انسان عفيف، چه مرد و چه زن، خود را کنترل مي کند و آراستگي خود را در حد متعادل نگه مي دارد و به تبرج دچار نمي شود. انسان عفيف زيبايي ظاهري خود را وسيله. خودنمايي و جلب توجه ديگران قرار نمي دهد و اجازه نمي دهد که به شخصيت انساني او اهانت شود. او حيا مي کند که برخي افراد به خاطر اموري سطحي و کوچک، زبان به تحسين و تمجيد او بگشايند. او در وجود خود، استعداد و ارز شهاي برتر و والاتري مي يابد که مي تواند تحسين و احترام واقعي ديگران را برانگيزد.

همچنين يک انسان عفيف، از مقبوليت نزد همسالان و جامعه گريزان نيست؛ اما خود را با ارزش تر از آن مي داند که بخواهد اين مقبوليت را از راه جلب توجه ظاهري به دست آورد و خود را در حدّ ابزاري براي هو سراني ديگران پايين آورد.

بنابراين، به همان ميزان که رشته هاي عفاف در روح انسان قوي و مستحکم مي شود، نوع آراستگي و پوشش او باوقارتر مي شود و به همان ميزان نيز که رشته هاي عفاف انسان ضعيف و گسسته مي شود، آراستگي و پوشش او سبک تر و جنبه. خودنمايي به خود مي گيرد.

امام علی می فرماید:

مبادا خود را براي جلب توجه ديگران بيارايي که در اين صورت ناچار مي شوي با انجام گناه به جنگ خدا بروی

و امام صادق نيز مي فرمايد:

لباس نازک و بد ننما نپوشيد؛ زيرا چنين لباسي نشانه. سستي و ضعف دين است.

گرچه عفاف، خصلت هر انسان با فضیلتی، اعم از زن و مرد است، اما وجود آن در زنان و دختران ارزش بیشتری دارد. خداوند زنان را بیش از مردان به نعمت زیبایی آراسته است. زن، مظهر جمال خلقت است و این زیبایی، هم مربوط به باطن و هم مربوط به ظاهر اوست. احساسات لطیف زن که بیانگر زیبایی های درونی وی است، با زیبایی ظاهر او عجین شده است و همین نعمت پشتوانهٔ مهمی برای ازدواج زن و مرد و تحکیم خانواده است.

از سوی دیگر، زن کانون عفاف خانواده است و همواره ندایی درونی او را به پاکی و پاکدامنی فرا می خواند. گویا روح بزرگ او نم یپسندد که بازیچهٔ خواست ههای پست و حقیر ناپاکان شود. از ای نرو می کوشد آراستگی او در جامعه به گونه ای باشد که گوهر زیبای وجودش از نگاه نااهلان دور بماند و روح بلندش تحقیر نشود. او در می یابد که دریافت هر نعمتی از جانب خدا، مسئولیتی را نیز به همراه می آورد؛ همانطور که اگر کسی به نعمت علم زیبنده شد، نباید علمش را ابزار دست قدرتمندان ستم پیشه کند، نعمت زیبایی نیز نباید در خدمت هوس رانان قرار گیرد. هما نگونه که اگر انسان از علم خود به درستی استفاده نکند، به جای رستگاری، شقاوت نصیبش می شود، عرضهٔ نابه جای زیبایی، به جای گرمی بخشیدن به کانون خانواده، عفت و حیا را از بین می برد و ایند و گوهر مقدس را از او می گیرد.



دانلود بخش های کتاب دینی دهم

ضمیمه

حجم

مقدمه	677.91 کیلوبایت
بخش اول	11.03 مگابایت
بخش دوم	9.45 مگابایت
بخش سوم	7.34 مگابایت

دانلود کتاب کامل دینی دهم

ضمیمه

حجم

دین و زندگی (1)

26.87 مگابایت