پس از رحلت رسول خدا که درود خدا بر او و خاندان پاکش باد وظیفهٔ هدایت و رهبری مردم بر عهدهٔ امامان قرار گرفت.آنان تلاش های بسیاری برای اجرای دستورهای الهی و هدایت مردم به سوی دین راستین انجام دادند؛ اما از یک طرف، حاکمان ظالم به شدت امامان را تحت فشار قرار می دادند و فرصت هر اقدامی را از آنان می گرفتند و از سوی دیگر، مردم به دلیل ترس از حاکمان ظالم و دل بستن به دنیای زودگذر، وظایف خود را در حمایت و پیروی از امامان انجام نم یدادند، به گونه ای که امام حسن علیه السلام را به پذیرش صلح وادار کردند و در برابر امام حسین علیه السلام ایستادند و او را شهید کردند.

اوضاع روز به روز برای امامان سخت تر می شد. آنان یکی پس از دیگری توسط حاکمان به شهادت می رسیدند تا آنجا که سه امام قبل از حضرت مهدی علیه السلام، در سن جوانی به شهادت رسیدند 1. در چنین موقعیتی بود که امام مهدی علیه السلام که آخرین امام مسلمانان است، به دستور خداوند از نظرها پنهان شد تا در زمان و موقعیتی مناسب که جامعه شایستگی درک حضور ایشان را داشته باشد، ظهور کند.

اکنون کمی فکر کنیم؛
بیش از هزار سال است که امام زمان عجَّل اللّٰه تعالی فرجه الشریف از دسترس مردم دور است. آیا می توانیم بگوییم که انسا نها در تمام این مدت هیچ نیازی به هدایت و رهبری نداشته اند؟

پس تکلیف مردم در این زمان، که عصر غیبت نامیده می شود، چیست؟

یکی از اصحاب امام صادق علیه السلام از ایشان پرسید:

آنها می توانند برای حل مشکلشان نزد هر حاکم یا پادشاهی بروند؟

حضرت فرمود:

خیر، کسی که به این گونه حاکمان مراجعه کند و با حکم آنان چیزی ب هدست آورد، در حقیقت به طاغوت مراجعه کرده و خداوند در قرآن کریم مردم را از مراجعه به طاغوت نهی کرده است.

ای فرزند رسول خدا، پس تکلیف مردم در ای نگونه مسائل چیست؟

باید به سراغ کسانی بروند که سخنان ما ]اهل بیت[ را برایشان بازگو می کنند؛ کسانی که بر حلال و حرام ما آگاهند و احکام ما را می شناسند. من این افراد را بر شما حاکم قرار داد هام؛ بنابراین، مردم نیز باید به حکم آنان راضی شوند. پس هر کس که حکم آنان را که حکم ماست قبول نکند، بدون شک حکم خدا را خوار شمرده است و کسی که ما را رد کند، خداوند را رد کرده است.

این حدیث به خوبی نشان می دهد که هدایت و رهبری مردم در عصر غیبت بر عهدهٔ عالمان و دانشمندان دینی است. اما این عالمان دینی چه کسانی هستند؟

آیا هرکسی که دربارهٔ مسائل دینی اظهارنظر می کند، شایستگی لازم برای هدایت مردم را دارد؟ امام صادق علیه السلام دربارهٔ هدایتگران واقعی مردم می فرماید:

« مردمی که می بینند عالمانشان آشکارا گناه می کنند و در جمع آوری دنیا و اموال حرام حری صاند، ولی باز هم از این گونه عالمان پیروی می کنند، مانند برخی یهودیانی هستند که خداوند در قرآن آنان را به دلیل پیروی از عالمان بدکارشان سرزنش می کند. بر مردم واجب است از فقیهان پرهیزکار، که از دین خود محافظت و برخلاف هوای نفس خود رفتار می کنند و مطیع دستور خداوند هستند، پیروی کنند.»

هر یک از ویژگی های چهارگانهٔ عالمان، که در سخن امام صادق علیه السلام خواندیم موجب م یشود رهبران جامعه از انجام کارهایی که سعادت دنیا و آخرت مردم را به خطر می اندازد دوری کنند. برای مثال، به ویژگی اوّل )پرهیزکاری( توجه کنید:

به نظر شما اگر هدایت و رهبری مردم به کسی سپرده شود که پرهیزکار نباشد و هر کاری که دلش بخواهد انجام دهد، چه اتفاقی در جامعه خواهد افتاد؟

آیا چنین فردی حاضر است با عدالت بین مردم رفتار کند؟

آیا او احکام خدا را به نفع خود و اطرافیانش تغییر نخواهد داد؟

اسلا مشناسان و فقیهان واقعی کسانی هستند که در سخنان و راهنمای یهایشان، پیرو سخنان معصومی ناند و در هر مسئل های نظر پیامبر اکرم و امامان علیه مالسلام را برای مردم بازگو می کنند. بنابراین پذیرفتن فتواهای فقیهان که برگرفته از قرآن و احادیث معصومین علیهم السلام است در واقع پذیرفتن سخنان امامان است و مخالفت با فقها، مخالفت با احادیث معصومین علیهم السلام است. به همین دلیل فقیهان، نایب و جانشین امام زمان علیه السلام به شمار می روند و هما نگونه که مردم در زمان امامان معصوم موظف بودند از آنان اطاعت کنند، در عصر غیبت نیز باید از جانشینان امام زمان علیه السلام یعنی فقیهان پیروی کنند.

به رهبری و هدایت مردم جامعه توسط فقیه جامع الشرایط، ولایت فقیه گفته می شود. ولی فقیه، اسلا مشناسی است دانا، شجاع، مدیر و مدبر که در هر زمان با در نظر گرفتن مصلحت جامعهٔ اسلامی، از تمام توان و امکانات برای پاسداری از دین و اجرای احکام الهی در جامعه استفاده می کند و نمی گذارد دشمنان اسلام با به خطر انداختن کشور اسلامی مانع اجرای دستورهای خدا شوند.

بیدارگر قرن

آیا شما کسی را می شناسید که تمام ویژگی های لازم برای رهبری و هدایت مردم را داشته باشد؟

هنگامی که از در وارد شد، احساس کردم گردبادی بزرگ از نیروهای معنوی وزیدن گرفت گویا در ورای آن عبای قهو های، عمامه سیاه و ریش سفید، روح زندگی جریان داشت؛ آن چنان که همهٔ بینندگان را محو تماشای خود می کرد. ناگهان احساس کردم با حضور او همهٔ ما کوچک شد هایم و گویا در آن مکان اصلا کسی جز او باقی نمانده است.

آری! او بارق های از نور بود که در قلب و روح همه حاضران رسوخ کرده بود. او تمام معیارهایی را که گمان می کردم می تواند مرا در تعریف و ارزیابی شخصیت و مقامش یاری کند، درهم شکست.

هنگامی که بر روی صندل یاش نشست، احساس کردم نیرویی از وجودش پخش می شود. نیرویی مانند یک گردباد که اگر با دقت نگاه می کردی در می یافتی آرامشی عظیم در درون آن نهفته است. در عین حال او را چنان آرام و ساکت می دیدی که گویی نیرویی ثابت در درونش جریان دارد و البته این نیرو همان نیرویی است که رژیم سابق ایران را به ی کباره برچید.

اما آیا چنین شخصیتی می تواند یک فرد عادی باشد؟

من تاکنون هیچ یک از مردان بزرگ را برتر از او و حتی مانند او ندیده ام.

کمترین چیزی که می توانم بگویم این است که گویا او یکی از انبیای گذشته است یا اینکه او موسای پیامبر است که آمده تا قوم خود را نجات ده



یکی از مشهورترین خبرنگاران روبین وودزورث « آنچه خواندیم بخشی از نوشته های آمریکاست که پس از ملاقات با امام خمینی رحمة اللّه علیه در حسینیهٔ جماران دربارهٔ شخصیت امام نوشته است.

کتاب وی یکی از هزاران کتابی است که درباره شخصیت این بیدارگر بزرگ قرن نوشته شده است. امام خمینی رحمة اللّه علیه رهبری است که نه تنها ملت ایران بلکه تمام مردم آزاده جهان و حتی دشمنان اسلام و انقلاب را نیز به تحسین وا می دارد.

مشاور ارشد رئیس جمهور آمریکا که لحظ های از دشمنی با اسلام و انقلاب اسلامی مردم ایران دست برنداشته است در برابر عظمت و نفوذ خیره کنندهٔ امام این گونه اعتراف می کند:

آیت اللّٰه خمینی غرب را با بحران جدی برنام هریزی مواجه کرد. تصمیمات او آن چنان رعدآسا

بود که مجال هرگونه تفکر و برنامه ریزی را از سیاستمداران و نظریه پردازان سیاسی می گرفت. هی چکس نمی توانست تصمیمات او را از پیش حدس بزند. او با معیارهایی غیر از معیارهای شناخته شده در دنیا سخن می گفت و عمل می کرد. گویی او از جای دیگری الهام می گرفت. دشمنی آیت اللّٰه خمینی با غرب برگرفته از تعالیم الهی او بود. او حتی در دشمنی خود نیز خلوص نیت داشت

امام در قرنی که دین و معنویت کاملا منزوی شده بود و چیزی نمانده بود که مساجد و کلیساها به فراموشی سپرده شوند، با انقلاب اسلامی، به ی کباره تمام نقش ههای شوم ابرقدر تها را برهم زد و یک بار دیگر به مردم سراسر جهان نشان داد که برای خوشبختی و سعادت در دنیا و آخرت هیچ راهی جز بازگشت به مسیر نورانی پیامبران وجود ندارد.

او عابدی شب زنده دار و سیاستمداری آگاه بود، مانند عاد یترین مردم زندگی می کرد. در تمام سال های رهبری اش در خانه ای اجاره ای زندگی کرد. هرگز به کسی ظلم نکرد و در برابر هیچ ستمگری سکوت نکرد. او که دشمنان اسلام از شنیدن نامش به وحشت می افتادند، اگر صدای گریهٔ کودکی را می شنید بسیار ناراحت می شد.برای عمل به اسلام از هی چکس نم یترسید. همان گونه که محکم و استوار می گفت، آمریکا هیچ غلطی نمی تواند بکند، وقتی نام امام حسین علیه السلام و یارانش را می شنید، اشک از چشم هایش جاری می شد.به پرسش های دینی مردم پاسخ می داد. در جمع آنان به من خدمتگزار بگویید بهتر « : حاضر می شد و برایشان صحبت می کرد. در برابر مردم محروم می گفت است از اینکه مرا امام خود بنامی


اینها بخشی از ویژگی های امام خمینی رحمة اللّه علیه بود که باعث شد در زمان غیبت امام زمان علیه السلام، وظیفهٔ هدایت و رهبری مردم به عهدهٔ او گذاشته شود. پس از رحلت این مرد بزرگ الهی، مسئولیت مهم و سنگین رهبری جامعهٔ اسلامی به عهدهٔ یکی از نزدیک ترین یاران ایشان یعنی آیت اللّٰه خامنه ای قرار گرفت. دوراندیشی، شجاعت، پرهیزکاری، و وفاداری ایشان به امام و انقلاب اسلامی سبب شد مجلس خبرگان، وی را شایست هترین فرد برای رهبری جامعهٔ اسلامی معرفی کند.