فصل: چهاردهم
درس: علوم
کلاس: هفتم
نام درس: گردش مواد
دانلود متن درس چهاردهم علوم هفتم گردش مواد سال تحصیلی 99-1400 گردش مواد PDF کتاب متن درس علوم هفتم متن فصل چهاردهم درس علوم کلاس هفتم نام درس گردش مواد

این دستگاه گردش مواد برای اینکه بتواند با تمام یاخته های بدن ارتباط برقرار کند به مایعی نیاز دارد تا مواد را با خود جابه جا کند.این مایع در بیشتر جانوران، خون است. دستگاه گردش مواد در انسان شامل قلب، رگ ها و خون است.

خون در شبکه ای از لوله های مرتبط با هم جریان دارد. به این لوله ها، رگ های خونی می گویند. همچنین برای به گردش در آوردن این مایع درون ر گها به نوعی پمپ نیاز است که همان قلب است.

قلب

کدام تلمبه می تواند سالانه حدود 2میلیون لیتر مایع را جا به جا کند؛ در حالی که کمتر از 300 گرم وزن دارد؟ قلب ما این کار را انجام می دهد. قلب با ضربان خود، خون را با فشار به درون رگ ها و اندام ها می فرستد و چون ر گها به هم مرتبط اند، خون دوباره به قلب برمی گردد و این کار، پیوسته تکرار می شود.
قلب، تلمبه ای ماهیچ های و توخالی است و چهار حفره دارد، دو حفره در بالا و دو حفره در پایین. حفره های بالایی و پایینی با کمک دریچه هایی با هم ارتباط دارند. گردش مواد

باف تهای تشکیل دهندۀ قلب

بخش عمدهٔ قلب از نوعی بافت ماهیچ های تشکیل شده است که به آن ماهیچهٔ قلبی می گویند. درون حفر ههای قلب را بافت پوششی می پوشاند که در تشکیل دریچ ههای قلبی نیز شرکت می کنند. وجود بافت پیوندی در اطراف قلب نیز به حفاظت از آن کمک می کند. وقتی بافت ماهیچ های قلب منقبض می شود، نیرویی ایجاد می کند که به خون فشار می آورد و آن را به درون سرخرگ ها می راند.

رگ های قلب

سرخرگ ها خون را از قلب خارج می کنند و سیاهرگ ها خون را به قلب برمی گردانند. مهم ترین رگ های قلب را در شکل 4 می بینید.رگ هایی که به بافت قلب خون رسانی می کنند، اکلیلی کرونر نامیده می شوند.
گردش مواد

تیره و روشن

هریک از بخش های چپ و راست قلب، فعّالیت مستقلی دارند. با توجه به شکل 5 می توانید تفاوت عمل این دو بخش را مشخص کنید.خونی که در سمت چپ قلب وجود دارد، اکسیژن بیشتری دارد و روشن است. این خون از طریق بزرگ سرخرگ، آئورت به تمام بدن فرستاده می شود تا نیاز یاخته های بدن را به مواد مغذّی و اکسیژن تأمین کند گردش عمومی خون. در سمت راست قلب، خون تیره دارای کربن دی اکسید جریان دارد. این خون را بزرگ سیاهرگ ها به دهلیز راست می آورند. این خون، که اکسیژن کمتری دارد، وارد بطن راست می شود و از طریق سرخرگ ششی به شش ها می رود تا از آنجا اکسیژن را جذب کند. خون اکسیژن دار و روشن از طریق سیاهرگ های ششی به دهلیز چپ، و سپس به بطن چپ می رود تا دوباره در بدن به گردش درآید گردش ششی خون.
گردش مواد

رگ های بدن

در دستگاه گردش مواد سه نوع رگ وجود دارد: سرخرگ، سیاهرگ و مویرگ. همان طور که در تشریح قلب دیدید، سرخرگ ها و سیاهرگ ها با هم متفاوت اند. سرخرگ ها دیوارهٔ ضخیم و قابل ارتجاع دارند ولی سیاهرگ ها دیوارهٔ نازک تری دارند و خاصیت ارتجاعی آنها نیز کمتر است
سرخر گها پس از ورود به هر اندام انشعاب زیادی پیدا می کنند و به مویرگ ها تبدیل می شوند. دیواره مویرگ ها فقط از یک لایهٔ بافت پوششی ساخته شده است. این دیواره ها به قدری نازک و نفوذپذیرند که مواد می توانند از آن خارج یا به آن وارد شوند؛ سپس مویرگ ها با اتصال به همدیگر سیاهرگ را به وجود می آورند که خون را از اندام خارج می کنند.
گردش مواد

نبض چگونه به وجود می آید؟

قلب در هر ضربان، یک بار خون را با فشار به درون سرخرگ ها می فرستد. خون متناسب با کار قلب بر دیوارهٔ سرخرگ ها فشار می آورد که درنتیجهٔ آن قطر سرخرگ به طور متناوب کم و زیاد می شود. تنگ و گشاد شدن سرخرگ ها به صورت موجی در طول سرخرگ به حرکت درمی آید. این وضعیت به صورت نبض در نقاطی از بدن احساس می شود که با استفاده از آن می توانیم تعداد نبض را اندازه گیری کنیم

خون

در بدن ما حدود پنج لیتر خون جریان دارد. خون نوعی بافت پیوندی است که از یک بخش مایع به نام خوناب پلاسما و یک بخش یاخته ای ساخته شده است. خوناب بخش مایع خون است و از آب، مواد محلول به ویژه قند، نمک و پروتئین تشکیل شده است. یاخته های خونی در خوناب .شناورند
خون با انتقال مواد، ارتباط بین دستگاه های متفاوت بدن را برقرار می کند و در ایمنی بخشی و تنظیم دمای بدن نقش اساسی دارد.

گردش مواد

متن درس های دیگر (علوم هفتم)

متن درس اول علوم هفتم (تجربه و تفکر)

دانلود متن درس اول علوم تجربه و تفکر سال تحصیلی 99-1400 تجربه و تفکر PDF کتاب متن درس علوم هفتم متن فصل اول درس علوم نام درس تجربه و تفکر